نظر سنجی
 
لارستان ومشروطيت    
     
رفتار انسان دوستانهُ او با مردم باعث شهرت و محبوبیت او شد و سیل مشتاقان و دوستداران او به سوی لار سرازیر شدند . ( حمل المتین ، 1327 ق ، ص 1 ) هنوز چندی از ورود « سیّد » نگذشته بود كه فتحعلی خان گراشی حاكم قدرتمند لارستان از دنیا رفت ( وقایع اتفاقیه ، 1376، ص 472 ) و درگیری های خانوادگی میان فرزندان او برای تقسیم میراث پدر آغاز شد . ( وثوقی ، همان ، ص 59 ) .
اختلافات و خصومت ها بین بازماندگان حاكم لارستان آن چنان بالا گرفت كه آنان را از پرداخت به رقبای خود غافل ساخت . از آن پس انجمن تجّار لار روز به روز قدرت بیشتری یافت تا آنجا كه در آستانهُ انقلاب مشروطیت ، اعضای این انجمن قدرتمندان بلامنازع منطقه شدند . خان های لارستان كه قدرت مقابله با نیروی عظیم مردم و تجّار را نداشتند ، خود را موافق انقلاب نشان دادند و از تصمیمات انجمن ولایتی لارستان پیروی كردند . از نخستین شهرهایی كه انجمن های ولایتی در آن تشكیل شد لار ، بندرلنگه و بندرعباس بود كه زیر نظر مستقیم آیت الله سید عبدالحسین لاری اداره می شدند . او با تشكیل دسته های نظامی و پرداختن مواجب آنان امنیت راه های منتهی به شهر را تأمین و قوانین شریعت را در محاكم اجرا می كرد . نیروهای وفادار به سید نظم و انظباط خاصی داشتند و خود را فدایی او می دانستند .
در سال های انقلاب مشروطیت ، شهر شیراز صحنهُ درگیری و جنگ بین نیروهای مشروطه خواه به رهبری انجمن اسلامی و نیروهای مستبدان به رهبری محمدرضا خان قوام الملك بود . ( روزنامهُ مظفری‌ ، ، ص 6 ) از آن جایی كه مشروطه خواهان قدرت چندانی نداشتند ناگزیر از سیدعبدالحسین لاری و مجاهدین لارستان تقاضای كمك كردند ، ( روزنامه مجلس شورای ملی ، سال اول ، ص 107 ) تا بتوانند با مستبدان روبه رو شوند . این دعوت را « سید لاری » پذیرفت و به اتفاق صدها نفر از مجاهدان جنوب ، برای كمك به مشروطه خواهان ، از لارستان به سمت شیراز حركت كرد و در میان استقبال با شكوه مردم شیراز وارد آن شهر شد . تمامی نیروهای « سید » به تفنگ و دیگر سلاح مجهّز بودند كه این امر مایهُ تعجب و شگفتی « شیرازیان » شد .